Sosyal Politika

 

(Zorunlu)  1. Sınıf Güz -I. Dönem Dersi

Ara sınavda Sorumlu Olunan Metinlerin Başlık ve Sayfa Numaraları için tıklayınız

(Arasınavda aşağıdaki sarı ile işaretli konuların tümünden sorumlusunuz)

  • Sosyal Politika Kavramı
    • Dar anlamda sosyal politika
    • Geniş anlamda sosyal politika
      • Kişiler yönünden kapsamın genişlemesi
      • Konular yönünden kapsamın genişlemesi
  • Sosyal Politikalar Kimleri Hangi Nedenlerle Korur?
  • Sosyal Politikalara Konu Olan Kesimler Nelere karşı Nasıl Korunur?
  • Bilimsel Çalışma Alanı Olarak Sosyal Politika ve Sosyal Politikanın Diğer Bilim Dalları ile İlişkisi
  • Akademik Bir Alan Olarak Türkiye’de Sosyal Politika Eğitimi
  • Sosyal Politikayı Doğuran Tarihsel Nedenler
    • İşçileşme/ücretli çalışma ve mülksüzleşme
    • İşçiler arasında rekabet
    • Sanayi devrimi sonrasında çalışma koşulları
    • Sağlığa ilişkin nedenler
    • Ekonomik nedenler/Ekonomik Kriz ve Buhranlar
    • Sosyal nedenler
    • Siyasal nedenler/Liberal devlet/Sınıf Mücadeleleri
  • Özgür Bir İnsanın Bağımlı Çalışmayı Kabul Etmesinin Nedenleri
  • Dünyada Sosyal Politikaların Tarihsel Gelişimi
  • 20. Yüzyılda Sosyal Politikalara Yön Veren Olay ve Oluşumlar
  • Sosyal Politikaları Biçimlendiren İç Etkenler
  • Sosyal Politikaları Biçimlendiren Dış Etkenler
  • Sosyal Politikanın Hedefleri
  • Sosyal Gelişme Nedir? Sosyal Gelişme ile Ekonomik Gelişme Arasındaki İlişki
  • Sosyal Politikanın Kamusal Niteliği
  • Devlet Anlayışındaki Değişimler- Karışımcı Devlet-Sosyal Refah Devleti
  • Çalışma ilişkisinde güvencesizlikler
    • İşgücü piyasası güvencesizliği
    • İş güvencesizliği 
    • Gelir güvencesizliği
    • Meslek ve vasıf güvencesizliği
    • Mesleki sağlık güvencesizliği
    • Kariyer güvencesizliği
    • Toplu temsil ve ses duyurma güvencesizliği
  • Sosyal Politikanın Bazı Konuları
    • İşsizlik ve İstihdam
    • Yoksulluk ve Gelir Eşitsizliği
    • Ücret 
    • Çalışma Süreleri
    • Kadınlar
    • Engelliler
    • Çocuklar ve Gençler
    • İş kazaları ve Meslek Hastalıkları
    • Sosyal Güvenlik
    • Eğitim
    • Sağlık
    • Konut
    • Çevre

Ara Sınavda Sorumlu Olunan Kaynaklar

  • Cahit Talas, Toplumsal Politika, İmge Kitapevi, Ankara, 1997. (s.  21-44)
  • Ömer Zühtü Altan, Sosyal Politikaya Giriş, Nisan Kitabevi, Eskişehir, 2023. (s. 20-135)
  • Meryem Koray, Sosyal Politika, İmge Kitapevi, Ankara, 2008. (s. 25-138)

Yardımcı okumalar:

  • Sami Güven, Sosyal Politikanın Temelleri, Ezgi Kitabevi, Bursa, 2001.

Ölçme-Değerlendirme: 

  • Bir ara sınav ve dönem sonu sınav yapılacaktır. Sınavlar klasik yazılı  biçiminde olacaktır.
  • Öğrencilere herhangi bir seminer veya ödev çalışması verilmeyecektir.

     


ARASINAVDA SORUMLU OLUNAN METİNLERİN BAŞLIK VE SAYFA NUMARALARI

Cahit Talas, Toplumsal Politika, İmge Kitapevi, Ankara, 1997. (s.  21-44)

Giriş ………… 21
BİRİNCİ BÖLÜM
TEMEL KAVRAMLAR
I.ÇALIŞMA – EMEK GÜCÜ ………… 29
1. Çalışmaya – Emek Gücüne İlişkin Sorunlar …………29
2. Emek ile Anamal Arasındaki Çıkar Ayrılıkları ve Yeni Tip İşveren ……. 31
II. İŞÇİ VE İŞÇİ SINIFI………… 32
1.İşçi Kavramı ve Tanımı ………… 36
2. İşçi Sınıfı ………….. 40
A. İşçi Sınıfının Niteliği………… 41
B. İşçi Sınıfının Doğuşu…………43
a. Kölelik ve Tutsaklık Düzeni…………. 43
b. Lonca Düzeni ………… 45
aa. Çıraklar ………… 47
bb. Kalfalar………… 47
cc. Ustalar…………48
c. Loncalar Üzerine Kısa Bir Değerlendirme…………49
ç. Çağdaş İşçi Sınıfı…………50
III. ÇAĞDAŞ SOSYAL POLİTİKA ………… 51
İKİNCİ BÖLÜM
SANAYİ DEVRİMİ
I. SANAYİ DEVRİMİNİN DOĞUŞU VE ANLAMI………… 59
II. SANAYİ DEVRİMİ, EKONOMİK DÜZEN VE ÇALIŞMA KOŞULLARI………….. 62
1. Kapitalizm…………63
2. Çalışma Koşulları …………66
A. Ücretler………… 66
B. Çalışma Süreleri ………… 68
C. Çocukların ve Kadınların Fabrika Yaşamına Girişi ………… 71
Ç. Sınıf Savaşımları…………74

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TOPLUMSAL POLİTİKANIN DOĞUŞU
I. DOĞUŞUN EKONOMİK VE TEKNİK NEDENLERİ………… 77
II. SİYASAL NEDENLER…………81


Ömer Zühtü Altan, Sosyal Politikaya Giriş, Nisan Kitabevi, Eskişehir, 2023. (s. 20-135)

BİRİNCİ BÖLÜM

Sosyal Politika Bilim Dalı İle İlgili Temel Bilgiler

Sosyal Politika Bilim Dalının Tanımı………… 20
Sosyal Politikaların Amaçları………… 25
Sosyal Politikaların Araçları…………27
Sosyal Politikaların Kapsamı………… 29
Bağımlı Statülerle Çalışanlar…………29
Ekonomik, Sosyal ve Mesleki Yönden Yeterince Güçlü Olmayan Kesimler … 30
Özel Olarak Korunma Gereksinimi Duyan Gruplar ………… 30
Kendi Kendine Yardım Hareketleri, Örgütleri, Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlar … 30
Uluslararası Sosyal Politikayı Taşıyan Kurumlar ile Bu Kurumlarca Benimsenen İlkeler ve Kabul Edilen Normlar … 33
Sosyal Politikaların İçeriği ………… 33
Sosyal Politikaların Kapsadığı Kesimler, Nelere Karşı Korunur ………… 33
Sosyal Politikaların Kapsadığı Kesimler Nasıl Korunur? …………34
Sosyal Politikaların Önemi………… 35
Sosyal Politikaların Sosyal Adaleti Sağlama İşlevi…………35
Sosyal Politikanın Kapsadığı Kesimlerin Sayısal Çokluğu ………… 36
Sosyal Politikanın Kapsadığı Kesimlerin Nitelikleri ………… 36
Sosyal Politikanın Sosyal Devlet İlkesine Biçim Veren Bir Gösterge Olması … 39
Sosyal Politikaları Taşıyan Kurum ve Kuruluşlar …………. 40
Sosyal Politikaların Finansmanı …………43
Sosyal Politika Bilim Dalının Akademik Temelleri …………. 45
Türkiye’de Sosyal Politika Eğitimi ………… 48

İKİNCİ BÖLÜM

Sosyal Politika ile Sosyal Politikaya Yakın Bilim Dalları Arasındaki İlişki ve Sınırlar
Sosyal Politika ile Genel Ekonomi Bilimi Arasındaki İlişki ve Sınırlar ………. 62
Sosyal Politika ile Ekonomi Politikası …………. 63
Sosyal Politika ile Çalışma Ekonomisi …………. 64
Sosyal Politika ile Hukuk Bilimi Arasındaki İlişki ve Sınırlar………… 66
Sosyal Politika ile Endüstri İlişkileri Disiplini Arasındaki İlişki ve Sınırlar … 67
Sosyal Politika ile Personel Yönetimi (İnsan Kaynakları Yönetimi) Disiplini Arasındaki İlişki ve Sınırlar … 69
Sosyal Politika ile Sosyal Politikaya Yakın Başka Disiplinler ve Kavramlar Arasındaki İlişkiler … 72
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ulusal Sosyal Politikaya Yön Veren Etkenler ile Sosyal
Politikaların Gelişmişlik Düzeyi
Ulusal Sosyal Politikalara Yön Veren Etkenler…………82
İç Etkenler………… 82
Yönetim Biçimi …………82
Kurulu Hukuk Düzeni ………… 84
Ekonomik Yapı, Gelişmişlik Düzeyi ve Sistem ………… 85
Nüfusun Demografik Yapısı ………… 90
Toplumun Sosyal ve Kültürel Özellikleri ………… 91
Dış Etkenler …………. 91
Ulusal Sosyal Politikaların Gelişmişlik Düzeyi ………… 92  


Meryem Koray, Sosyal Politika, İmge Kitapevi, Ankara, 2008. (s. 25-138)

Birinci Bölüm

1. Sosyal Politika Olgusu ve Onu Hazırlayan Koşullar…………25
1.1. Sosyal Politika Kavramı………… 31
1.1.1. Dar Anlamda Sosyal Politika…………32
1.1.2. Geniş Anlamda Sosyal Politika…………35
1.1.3. Günümüzün Değişen Sosyal Politikası…………38
1.2. Tarihsel ve Toplumsal Bir Olgu Olarak Sosyal Politika……….42
1.2.1. Ortaçağ ve Feodal Yapı…………43
1.2.2. Batı’ya Açılma ve Artan Zenginlik………….47
1.3. Endüstrileşme ve Yeni Mücadeleler…………53
1.3.1. Endüstrileşme ve Kapitalist Birikim…………53
1.3.2. Kapitalizm ve Dayandığı Doğal Haklar Söylemi… 57
1.3.3. Dönemin Düşünce Akımları…………62
İkinci Bölüm
2. Yirminci Yüzyıldaki Gelişmeler ve Sosyal Devletin Güç Kazanması……..77
2.1. Devletin Sosyal Niteliğini Geliştiren Etmenler………….. 80
2.1.1. Ekonomik Büyüme, Keynesyen Ekonomi ve
Kamu Harcamalarında Sosyal Boyutlar…………….81
2.1.2. Demokrasinin Güçlenmesi…………84
2.1.3. Ücretliler Toplumu ve Örgütsel Güçleri…………. 86
2.1.4. Sosyal Hakların Gelişimi…………91
2.2. Devletin Sosyal Niteliğinde Gelişim………….94
2.2.1. Refah Devletinin Gelişme Aşamaları…………95
2.2.2. Sosyal Devlet, Sosyal Vatandaşlık ve Temel Hedefler…………98
2.2.3. Devletin ve Sosyal Politikaların Uzlaşma Sağlamadaki Rolü…………103
2.2.4. Sosyal Devlet ve Bazı Göstergeleri…………112