Sosyal Politika

18 Ocak 2022 Yazarı sosyal politika Kapalı

(Zorunlu) 1. Sınıf Güz -I. Dönem Dersi

(Ara sınav öncesi konular sarı ile işaretlenmiştir)

(Ara sınav sonrası konular mavi ile işaretlenmiştir)

Dönem sonu ve bütünleme sınavlarında ara sınav öncesi ve sonrası konuların tümünden sorumlusunuz.

Sorumlu Olunan Metinlerin Başlık ve Sayfa Numaraları için tıklayınız

Sosyal Politika Kavramı
- Dar anlamda sosyal politika
- Geniş anlamda sosyal politika
  - Kişiler yönünden kapsamın genişlemesi
  - Konular yönünden kapsamın genişlemesi
Sosyal Politikalar Kimleri Hangi Nedenlerle Korur?
Sosyal Politikalara Konu Olan Kesimler Nelere karşı Nasıl Korunur?
Bilimsel Çalışma Alanı Olarak Sosyal Politika ve Sosyal Politikanın Diğer Bilim Dalları ile İlişkisi
Akademik Bir Alan Olarak Türkiye’de Sosyal Politika Eğitimi
Sosyal Politikayı Doğuran Tarihsel Nedenler
- İşçileşme/ücretli çalışma ve mülksüzleşme
- İşçiler arasında rekabet
- Sanayi devrimi sonrasında çalışma koşulları
- Sağlığa ilişkin nedenler
- Ekonomik nedenler/Ekonomik Kriz ve Buhranlar
- Sosyal nedenler
- Siyasal nedenler/Liberal devlet/Sınıf Mücadeleleri
Özgür Bir İnsanın Bağımlı Çalışmayı Kabul Etmesinin Nedenleri
Dünyada Sosyal Politikaların Tarihsel Gelişimi
20. Yüzyılda Sosyal Politikalara Yön Veren Olay ve Oluşumlar
Sosyal Politikaları Biçimlendiren İç Etkenler
Sosyal Politikaları Biçimlendiren Dış Etkenler
Sosyal Politikanın Hedefleri
Sosyal Gelişme Nedir? Sosyal Gelişme ile Ekonomik Gelişme Arasındaki İlişki
Sosyal Politikanın Kamusal Niteliği
Devlet Anlayışındaki Değişimler- Karışımcı Devlet-Sosyal Refah Devleti
Sosyal Reform ve Olanak (Fırsat) Eşitliği
Çalışma ilişkisinde güvencesizlikler
- İşgücü piyasası güvencesizliği
- İş güvencesizliği
- Gelir güvencesizliği
- Meslek ve vasıf güvencesizliği
- Mesleki sağlık güvencesizliği
- Kariyer güvencesizliği
- Toplu temsil ve ses duyurma güvencesizliği
Sosyal Politikaları Etkileyen Başlıca Güncel Gelişmeler
Sosyal Politikanın Bazı Konuları
- İşsizlik ve Uygun İstihdam
  - İstihdamın Yaratılması
  - Çalışmada Hakların Gerçekleştirlmesi
    - Çocuk Emeğinin Ortadan Kaldırılması
    - Örgütlenme Özgürlüğü
    - İstihdamda Ayrımcılığın Önlenmesi
    - Zorla ve Zorunlu Çalıştırmanın Önlenmesi
    - Çalışmada Sağlık ve Güvenlik
  - Sosyal Diyalog
  - Sosyal Koruma
- Yoksulluk ve Gelir Eşitsizliği
- Ücret
- Çalışma Süreleri
- Kadınlar
- Engelliler
- Çocuklar ve Gençler
- İş kazaları ve Meslek Hastalıkları
- Sosyal Güvenlik
- Eğitim
- Sağlık
- Konut
- Çevre

Ara Sınavda Sorumlu Olunan Kaynaklar

Cahit Talas, Toplumsal Politika, İmge Kitapevi, Ankara, 1997. (s. 21-44)
Ömer Zühtü Altan, Sosyal Politikaya Giriş, Nisan Kitabevi, Eskişehir, 2023. (s. 20-135) (s. 183-260)
Meryem Koray, Sosyal Politika, İmge Kitapevi, Ankara, 2008. (s. 25-138) (s. 203-369)

Yardımcı okumalar:

Sami Güven, Sosyal Politikanın Temelleri, Ezgi Kitabevi, Bursa, 2001.

Ölçme-Değerlendirme:

Bir ara sınav ve dönem sonu sınav yapılacaktır. Sınavlar klasik yazılı biçiminde olacaktır.
Öğrencilere herhangi bir seminer veya ödev çalışması verilmeyecektir.

SINAVLARDA SORUMLU OLUNAN METİNLERİN BAŞLIK VE SAYFA NUMARALARI

Cahit Talas, Toplumsal Politika, İmge Kitapevi, Ankara, 1997. (s. 21-44)

Giriş ………… 21
BİRİNCİ BÖLÜM
TEMEL KAVRAMLAR
I.ÇALIŞMA – EMEK GÜCÜ ………… 29
1. Çalışmaya – Emek Gücüne İlişkin Sorunlar …………29
2. Emek ile Anamal Arasındaki Çıkar Ayrılıkları ve Yeni Tip İşveren ……. 31
II. İŞÇİ VE İŞÇİ SINIFI………… 32
1.İşçi Kavramı ve Tanımı ………… 36
2. İşçi Sınıfı ………….. 40
A. İşçi Sınıfının Niteliği………… 41
B. İşçi Sınıfının Doğuşu…………43
a. Kölelik ve Tutsaklık Düzeni…………. 43
b. Lonca Düzeni ………… 45
aa. Çıraklar ………… 47
bb. Kalfalar………… 47
cc. Ustalar…………48
c. Loncalar Üzerine Kısa Bir Değerlendirme…………49
ç. Çağdaş İşçi Sınıfı…………50
III. ÇAĞDAŞ SOSYAL POLİTİKA ………… 51
İKİNCİ BÖLÜM
SANAYİ DEVRİMİ
I. SANAYİ DEVRİMİNİN DOĞUŞU VE ANLAMI………… 59
II. SANAYİ DEVRİMİ, EKONOMİK DÜZEN VE ÇALIŞMA KOŞULLARI………….. 62
1. Kapitalizm…………63
2. Çalışma Koşulları …………66
A. Ücretler………… 66
B. Çalışma Süreleri ………… 68
C. Çocukların ve Kadınların Fabrika Yaşamına Girişi ………… 71
Ç. Sınıf Savaşımları…………74

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TOPLUMSAL POLİTİKANIN DOĞUŞU
I. DOĞUŞUN EKONOMİK VE TEKNİK NEDENLERİ………… 77
II. SİYASAL NEDENLER…………81

Ömer Zühtü Altan, Sosyal Politikaya Giriş, Nisan Kitabevi, Eskişehir, 2023. (s. 20-135)

BİRİNCİ BÖLÜM

Sosyal Politika Bilim Dalı İle İlgili Temel Bilgiler

Sosyal Politika Bilim Dalının Tanımı………… 20
Sosyal Politikaların Amaçları………… 25
Sosyal Politikaların Araçları…………27
Sosyal Politikaların Kapsamı………… 29
Bağımlı Statülerle Çalışanlar…………29
Ekonomik, Sosyal ve Mesleki Yönden Yeterince Güçlü Olmayan Kesimler … 30
Özel Olarak Korunma Gereksinimi Duyan Gruplar ………… 30
Kendi Kendine Yardım Hareketleri, Örgütleri, Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlar … 30
Uluslararası Sosyal Politikayı Taşıyan Kurumlar ile Bu Kurumlarca Benimsenen İlkeler ve Kabul Edilen Normlar … 33
Sosyal Politikaların İçeriği ………… 33
Sosyal Politikaların Kapsadığı Kesimler, Nelere Karşı Korunur ………… 33
Sosyal Politikaların Kapsadığı Kesimler Nasıl Korunur? …………34
Sosyal Politikaların Önemi………… 35
Sosyal Politikaların Sosyal Adaleti Sağlama İşlevi…………35
Sosyal Politikanın Kapsadığı Kesimlerin Sayısal Çokluğu ………… 36
Sosyal Politikanın Kapsadığı Kesimlerin Nitelikleri ………… 36
Sosyal Politikanın Sosyal Devlet İlkesine Biçim Veren Bir Gösterge Olması … 39
Sosyal Politikaları Taşıyan Kurum ve Kuruluşlar …………. 40
Sosyal Politikaların Finansmanı …………43
Sosyal Politika Bilim Dalının Akademik Temelleri …………. 45
Türkiye’de Sosyal Politika Eğitimi ………… 48

İKİNCİ BÖLÜM

Sosyal Politika ile Sosyal Politikaya Yakın Bilim Dalları Arasındaki İlişki ve Sınırlar
Sosyal Politika ile Genel Ekonomi Bilimi Arasındaki İlişki ve Sınırlar ………. 62
Sosyal Politika ile Ekonomi Politikası …………. 63
Sosyal Politika ile Çalışma Ekonomisi …………. 64
Sosyal Politika ile Hukuk Bilimi Arasındaki İlişki ve Sınırlar………… 66
Sosyal Politika ile Endüstri İlişkileri Disiplini Arasındaki İlişki ve Sınırlar … 67
Sosyal Politika ile Personel Yönetimi (İnsan Kaynakları Yönetimi) Disiplini Arasındaki İlişki ve Sınırlar … 69
Sosyal Politika ile Sosyal Politikaya Yakın Başka Disiplinler ve Kavramlar Arasındaki İlişkiler … 72
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ulusal Sosyal Politikaya Yön Veren Etkenler ile Sosyal
Politikaların Gelişmişlik Düzeyi
Ulusal Sosyal Politikalara Yön Veren Etkenler…………82
İç Etkenler………… 82
Yönetim Biçimi …………82
Kurulu Hukuk Düzeni ………… 84
Ekonomik Yapı, Gelişmişlik Düzeyi ve Sistem ………… 85
Nüfusun Demografik Yapısı ………… 90
Toplumun Sosyal ve Kültürel Özellikleri ………… 91
Dış Etkenler …………. 91
Ulusal Sosyal Politikaların Gelişmişlik Düzeyi ………… 92

Ömer Zühtü Altan, Sosyal Politikaya Giriş, Nisan Kitabevi, Eskişehir, 2023. (s. 183-260)

ALTINCI BÖLÜM

Yaşadığımız Dönemde Sosyal Politikalara Yön Veren Teknolojik, Sosyal ve Ekonomik Başlıca Gelişmeler

Teknolojik Gelişmeler … 183
Teknolojik Gelişmelerin Üretim Süreçleri ve Yönetimi Üzerindeki Etkileri …185
Teknolojik Gelişmelerin İş İlişkileri ve Çalışma Yaşamı Üzerindeki Etkileri ….186
Teknolojik Gelişmelerin İstihdam Üzerindeki Etkileri ….201
Teknolojik Gelişmelerin Çevre Politikaları Üzerindeki Etkileri ….211
Savaş, Çatışma, Siyasal Çalkantı, Parçalanma ve Salgın Hastalıklar … 216
Nüfusun Demografik Yapısı ve Özellikleri ile Coğrafi Dağılımında Değişim ….222
Değişimin Nüfusun Demografik Yapısı ve Özellikleri Üzerindeki Etkileri …. 222
Değişimin Nüfusun Coğrafi Dağılımı Üzerindeki Etkileri ….. 232
Ekonomik Bunalımlar ve İdeolojik Dönüşüm ….. 238
Çoğulcu ve Katılımcı Demokratik Yönetim Biçimlerinin Yaygınlaşması ….. 241
Ekonomik Entegrasyon ……. 245

Meryem Koray, Sosyal Politika, İmge Kitapevi, Ankara, 2008. (s. 25-138)

Birinci Bölüm

1. Sosyal Politika Olgusu ve Onu Hazırlayan Koşullar…………25
1.1. Sosyal Politika Kavramı………… 31
1.1.1. Dar Anlamda Sosyal Politika…………32
1.1.2. Geniş Anlamda Sosyal Politika…………35
1.1.3. Günümüzün Değişen Sosyal Politikası…………38
1.2. Tarihsel ve Toplumsal Bir Olgu Olarak Sosyal Politika……….42
1.2.1. Ortaçağ ve Feodal Yapı…………43
1.2.2. Batı’ya Açılma ve Artan Zenginlik………….47
1.3. Endüstrileşme ve Yeni Mücadeleler…………53
1.3.1. Endüstrileşme ve Kapitalist Birikim…………53
1.3.2. Kapitalizm ve Dayandığı Doğal Haklar Söylemi… 57
1.3.3. Dönemin Düşünce Akımları…………62
İkinci Bölüm
2. Yirminci Yüzyıldaki Gelişmeler ve Sosyal Devletin Güç Kazanması……..77
2.1. Devletin Sosyal Niteliğini Geliştiren Etmenler………….. 80
2.1.1. Ekonomik Büyüme, Keynesyen Ekonomi ve
Kamu Harcamalarında Sosyal Boyutlar…………….81
2.1.2. Demokrasinin Güçlenmesi…………84
2.1.3. Ücretliler Toplumu ve Örgütsel Güçleri…………. 86
2.1.4. Sosyal Hakların Gelişimi…………91
2.2. Devletin Sosyal Niteliğinde Gelişim………….94
2.2.1. Refah Devletinin Gelişme Aşamaları…………95
2.2.2. Sosyal Devlet, Sosyal Vatandaşlık ve Temel Hedefler…………98
2.2.3. Devletin ve Sosyal Politikaların Uzlaşma Sağlamadaki Rolü…………103
2.2.4. Sosyal Devlet ve Bazı Göstergeleri…………112

Meryem Koray, Sosyal Politika, İmge Kitapevi, Ankara, 2008. (s. 203-369)

Dördüncü Bölüm
4. Sosyal Sorunlar ve Sosyal Politika Uygulamaları……………..203
4.1. Çalışma Hakkı, İstihdam Olanakları ve İşsizlik Sorunu……….207
4.1.1. Çalışma Hakkı……….209
4.1.2. Çalışmanın Anlamı ve Günümüzdeki Değişiklikler…………212
4.1.3. Değişen İşgücü ve İstihdam Yapısı……………….. 219
4.1.4. İşsizlik Sorunu…………230
4.1.5. Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde
İşsizliğin Bugünkü Boyudan………………………….234
4.1.6. İstihdam Politikaları ve Avrupa Birliği Örneği……….. 242
4.2. Çalışma ilişkileri ve Sosyal Politika…… 253
4.2 .1. Çalışma İlişkilerinin Anlamı………….254
4.2.2. Sendikalaşma ve Toplu ilişkiler……………………. 258
4.2.3. Ücretler ve Ücret Anlayışındaki Gelişmeler … 272
4.2.4. Küreselleşen İşgücü Piyasası ve Çalışma İlişkileri Açısından Sonuçları………….278
4.3. Gelir Dağılımı ve Yoksulluk……………………………………… 285
4.3.1. Küresel Ölçekte Bölgeler ve Ülkeler Arasında Gelir Dağılımı……………………. 287
4.3.2. Ülke İçindeki Gelir Dağılımı ve Yoksulluk…..293
4.3.3. Gelir Dağılımına Yönelik Politikalar…….297
4.3.4. Gelir Dağılımında Adaletsizlik ve
Yoksulluk Sorunu…………. 308
4.4. Sosyal Güvenlik………………… 325
4.4.1. Sosyal Güvenlik Sistemi: Gelişimi ve Uygulamaları……………….329
4.4.2. Sosyal Güvenlik Sisteminin Günümüzdeki Durumu……333
4.5. Sosyal Politika İçinde Gelişen Bir Alan: Eşitlik Politikaları………………340
4.5.1. insan Haklarının Gelişimi içinde Kadın Hakları………….341
4.5.2. Kadının işgücüne Katılımındaki Değişim, İstihdamdaki Konumu ve Getirdiği Tartışmalar………….348

KategoriDersler